Bergop gaat alles prima, maar zodra het pad naar beneden duikt, begint je knie te zeuren? Kniepijn bij het afdalen komt heel vaak voor bij trailrunning: bergaf remt elke pas je lichaam af en krijgen je knieën veel meer te verwerken dan bergop of op vlak terrein. Het goede nieuws: je krijgt het bijna altijd onder controle door uit te zoeken waar de pijn vandaan komt, je techniek aan te passen en je benen geleidelijk aan het afdalen te laten wennen.
Het korte antwoord
- Bij het afdalen nemen de impactkrachten en de belasting op het knieschijfgewricht flink toe, en je quadriceps werken als rem.
- Waar het pijn doet, zegt veel over de oorzaak: voor de knieschijf (patellofemorale pijn), aan de buitenkant (lopersknie/ITBS), net onder de knieschijf (patellapees-tendinopathie).
- Op het moment zelf: vertraag, maak kortere passen, gebruik je stokken en wandel als de pijn toeneemt.
- Om er vanaf te komen: versterk je dijen en heupen en bouw de hoogtemeters naar beneden geleidelijk weer op.
- Laat je onderzoeken als je knie opzwelt, op slot schiet, doorzakt, of als de pijn na een val of verdraaiing is begonnen.
Inhoud
- Waarom afdalen pijn doet aan je knieën
- Waar doet het pijn? De mogelijke oorzaken
- Wat doe je als je knie pijn doet tijdens een afdaling?
- Pas je afdaaltechniek aan
- Stokken: echte bondgenoten voor je knieën
- Versterk je dijen en heupen
- Laat je knieën geleidelijk wennen aan afdalen
- Wanneer laat je je onderzoeken?
- FAQ: kniepijn bij het afdalen
Waarom afdalen pijn doet aan je knieën
Bergaf duwen je benen je niet meer alleen vooruit: ze remmen. Je quadriceps worden langer terwijl ze aanspannen (dat heet excentrisch werk) om de buiging van je knie bij elke landing te controleren. Daardoor voelen je dijen zo kapot na een trail met veel hoogtemeters naar beneden.
De krachten nemen flink toe met de helling. Op een loopband met −9° helling steeg de impactpiek met 54 % en de remkracht met 73 % ten opzichte van vlak terrein (Gottschall en Kram, 2005). Ook de belasting op het gewricht tussen knieschijf en dijbeen is bergaf hoger dan op vlak terrein of bergop, onder meer omdat lopers hun romp rechter houden (Ho et al., 2018).
Geen wonder dus dat de knie bij trailrunning een van de vaakst geblesseerde lichaamsdelen is, direct na de voet (Viljoen et al., 2021). En de lopers die het minst gewend zijn aan afdalen, hebben er het meest last van (Bontemps et al., 2020): vaak ontstaat de pijn bij de overstap van de weg naar de trail, een eerste bergwedstrijd of een plotselinge toename van het aantal hoogtemeters.
Waar doet het pijn? De mogelijke oorzaken
De precieze plek van de pijn is de beste aanwijzing voor wat er aan de hand is. Dit zijn de meest voorkomende oorzaken bij trailrunners.
Aan de voorkant van de knie, rond of achter de knieschijf
Dit komt het vaakst voor. Een diffuse pijn rond de knieschijf die erger wordt bij het afdalen, op de trap en na lang zitten, wijst op patellofemorale pijn. Die is goed te behandelen met versterking van heupen en dijen en een beter gedoseerde belasting.
Aan de buitenkant van de knie
Een scherpe pijn aan de buitenkant, die vaak na een vrij constant aantal kilometers opkomt en je soms dwingt te wandelen, doet denken aan een lopersknie (ITBS). Afdalen maakt het erger, omdat je knie minder gebogen is op het moment dat je voet de grond raakt, precies in de zone waar de band het meest wrijft (Orchard et al., 1996).
Net onder de knieschijf
Pijn op de pees, net onder de punt van de knieschijf, wijst eerder op een tendinopathie van de patellapees. Die is vaak het ergst bij het starten, kan na de warming-up wat afnemen en komt na de inspanning terug. Net als bij andere peesklachten lost rust alleen het probleem zelden op: geleidelijke versterking van de quadriceps is de basis van de behandeling.
In je dijen in plaats van in je knie
Is de pijn vooral spierpijn, boven de knie, en komt ze een of twee dagen na een lange afdaling opzetten? Dan gaat het waarschijnlijk om spierpijn door de inspanning. Vervelend, maar het verdwijnt binnen een paar dagen en wordt flink minder als je dit soort inspanning vaker herhaalt.
Zwelt je knie op, schiet hij op slot, zakt hij door, of kwam de pijn na een val of verdraaiing? Ga dan in elk geval snel naar een sportarts of fysiotherapeut (in België een kinesitherapeut): deze signalen kunnen wijzen op letsel aan een meniscus of een band.
Wat doe je als je knie pijn doet tijdens een afdaling?
- Vertraag: hoe sneller je afdaalt, hoe groter de impact.
- Maak kortere passen en verhoog je cadans, zodat je elke landing over een kortere afstand opvangt.
- Pak je stokken erbij als je ze hebt, zodat je armen een deel van de belasting overnemen.
- Wandel als de pijn tijdens de afdaling toeneemt: doorlopen op pijn die oploopt, maakt van een klein ongemak vaak een blessure die je weken stillegt.
- Na de training: beperk de hoogtemeters naar beneden zolang de pijn er is, en houd de pijn laag (hooguit 2 of 3 op 10) zonder dat ze de dag erna erger is.
In ons artikel over omgaan met een hardloopblessure lees je hoe je in de tussentijd actief blijft zonder het erger te maken.
Pas je afdaaltechniek aan
Een goede techniek haalt de belasting niet weg, maar verdeelt haar beter. De basis:
- korte, snelle passen in plaats van lange passen die bij elke landing hard remmen;
- je romp licht naar voren gekanteld, mee met de helling: uit reflex achterover leunen verhoogt het remmen en de belasting op je knieschijf;
- soepele knieën, nooit op slot, die elke landing opvangen;
- je blik een paar meter vooruit om je passen te plannen en plots remmen te voorkomen;
- je armen wijd om je evenwicht te bewaren op technisch terrein.
Wil je hier gericht aan werken? Bekijk dan onze tips om goed af te dalen op de trail.
Stokken: echte bondgenoten voor je knieën

Met stokken verplaats je een deel van de belasting naar je armen. Bij het afdalen op een helling van 25° (wandelend) verminderden ze de grondreactiekrachten, het kniemoment en de drukkrachten in het gewricht met 12 tot 25 % (Schwameder et al., 1999). Op lange, steile afdalingen, vooral aan het einde van een wedstrijd met vermoeide dijen, maken ze echt verschil.
Gebruik ze eerst op training voordat je ze in een wedstrijd inzet: de techniek vraagt wat oefening. Heb je er nog geen? Onze selectie van de beste trailstokken helpt je kiezen.
Versterk je dijen en heupen
Sterkere quadriceps vangen het remmen beter op, en sterke heupen houden je knie goed in lijn bij elke landing. Krachttraining is bovendien de basisbehandeling bij patellofemorale pijn en peesklachten aan de knie.

Hier is een eenvoudige training voor twee keer per week. Begin met je eigen lichaamsgewicht en een bewegingsuitslag die weinig pijn doet, en bouw daarna op: meer herhalingen, een grotere bewegingsuitslag en daarna extra gewicht als je dat wilt. Oefeningen met je eigen lichaamsgewicht zijn al effectief; extra gewicht helpt je verder vooruit te gaan.
- Squat, met een gecontroleerde neerwaartse beweging (3 seconden naar beneden). 3 sets van 10 tot 12.
- Step-down: sta op een traptrede en laat de hiel van je andere been langzaam zakken richting de grond, zonder dat je knie naar binnen valt. 3 sets van 8 tot 10 per been.
- Lunges naar voren of wandelende lunges. 3 sets van 8 tot 10 per been.
- Bridge (bilbrug), op twee benen en daarna op één been. 3 sets van 10 tot 15.
- Heupabductie in zijlig of zijwaartse stappen met een weerstandsband. 3 sets van 12 tot 15 per kant.
- Wall sit tegen een muur, in een hoek die geen pijn doet. 3 keer 30 tot 45 seconden.
Onze kracht- en conditieoefeningen voor trailrunning geven je nog meer trainingen speciaal voor trailrunners.
Laat je knieën geleidelijk wennen aan afdalen
Dit is de krachtigste hefboom. Na een eerste afdaaltraining past je lichaam zich aan, en dezelfde afdaling veroorzaakt de volgende keren veel minder spierschade. Onderzoek laat zien dat geleidelijke blootstelling aan afdalen de meest effectieve strategie is om het beter te verdragen (Bontemps et al., 2020).
- neem elke week een beetje afdalen op, ook al is het kort, in plaats van af en toe een grote afdaling;
- bouw de hoogtemeters naar beneden geleidelijk op, net zoals je kilometers;
- begin met lichte hellingen en goed belopen paden, en ga daarna naar steiler en technischer terrein;
- woon je in een vlak gebied, gebruik dan wat je hebt: bruggen, parkeergarages, trappen, kleine heuvels, met onze ideeën om te trainen voor een trail zonder hoogtemeters;
- bewaar de lange, snelle afdalingen voor de laatste weken voor je wedstrijd, als je benen eraan gewend zijn.
Ons trainingsschema voor trailrunning houdt rekening met deze opbouw van hoogtemeters. En wil je een schema dat je belasting week na week aanpast en krachttraining bevat? Dan kun je RunMotion Coach 7 dagen gratis uitproberen.
Wanneer laat je je onderzoeken?
Een ongemak dat binnen een paar dagen verdwijnt en niet terugkomt, is geen reden tot zorg. Ga wel naar een sportarts of fysiotherapeut als:
- je knie opzwelt, op slot schiet of doorzakt;
- de pijn na een val of verdraaiing is begonnen;
- de pijn bij elke loop terugkomt, ondanks 2 tot 3 weken minder belasting;
- je ’s nachts of in rust pijn hebt;
- je mank loopt bij het wandelen.
Een professional kan een nauwkeurige diagnose stellen en je een passend revalidatieprogramma geven.
FAQ: kniepijn bij het afdalen
Waarom doet mijn knie pijn bij het afdalen, maar niet bergop?
Bij het afdalen remmen je benen bij elke pas: de impactkrachten en de belasting op het knieschijfgewricht zijn hoger dan bergop of op vlak terrein. Pijn die alleen bergaf opduikt, wijst vaak op patellofemorale pijn of een lopersknie (ITBS).
Hoe daal je af zonder kniepijn?
Maak korte, snelle passen, houd je romp licht naar voren gekanteld, je knieën soepel en je blik vooruit. Gebruik stokken op lange, steile afdalingen en vertraag of wandel als de pijn toeneemt.
Moet je stoppen met lopen als je knie pijn doet bij het afdalen?
Niet per se. Beperk de hoogtemeters naar beneden en de intensiteit, houd de pijn laag zonder dat ze de dag erna erger is, en versterk je dijen en heupen. Blijft de pijn, of gaat ze gepaard met zwelling of slotklachten, laat je dan onderzoeken.
Beschermen stokken echt je knieën?
Ja, ze verplaatsen een deel van de belasting naar je armen. Bij wandelend afdalen verminderen ze de grondreactiekrachten en de krachten op het kniegewricht met 12 tot 25 %. Ze zijn vooral nuttig op lange, steile afdalingen.
Kniepijn bij het afdalen hoort niet onvermijdelijk bij trailrunning. Zoek eerst uit waar het pijn doet, pas je techniek aan, gebruik stokken op lange afdalingen, versterk je dijen en heupen en laat je benen stap voor stap wennen aan hoogtemeters naar beneden. Wil je je volgende trail voorbereiden met een schema dat je belasting doseert en krachttraining bevat? Probeer RunMotion Coach 7 dagen gratis.
Deze tips vervangen niet het advies van een zorgprofessional: twijfel je, laat je dan onderzoeken.
Bronnen: Viljoen et al., Sports Med, 2021 · Gottschall en Kram, J Biomech, 2005 · Ho et al., Phys Ther Sport, 2018 · Orchard et al., Am J Sports Med, 1996 · Bontemps et al., Sports Med, 2020 · Schwameder et al., J Sports Sci, 1999.


