In hardlopen heeft Stryd het trainen op vermogen toegankelijk gemaakt met een sensor die je op je schoen klikt. Ook Polar en Coros berekenen dit inmiddels in hun GPS-horloges, net als Apple met de nieuwste Apple Watch-modellen. Als jij je afvraagt wat “vermogen” in hardlopen precies betekent, dan zit je hier goed!😉
Vermogen, een indicator die hardlopers nu steeds vaker gebruiken
Op de fiets meet een vermogensmeter de kracht die je op de pedalen zet en de rotatiesnelheid van de crank. Door die twee te vermenigvuldigen krijg je het geleverde vermogen van de fietser. Bij fietsen zegt dat vaak veel meer over de inspanning dan snelheid, want als je stopt met trappen, rol je nog gewoon een paar honderd meter door.
Vermogen klinkt in theorie heel aantrekkelijk
Bij hardlopen bestaat dat effect niet, als je stopt met je inspanning, sta je vrijwel meteen stil. Tempo is dan ook veel directer gekoppeld aan wat je doet. Toch kan je hardloopsnelheid sterk beïnvloed worden door externe factoren zoals helling en wind, afhankelijk van de sterkte en richting.
Vermogen zou die externe factoren in theorie gladstrijken. Loop je bergop, dan blijft je vermogen relatief stabiel terwijl je tempo zakt. Daardoor lijkt vermogen een betere maat voor je inspanning dan tempo, zeker op glooiend terrein of bij veel wind.
Maar in de praktijk is het ingewikkelder
Alleen is de biomechanica van hardlopen complexer dan de beweging van een fietser met een ronde trapbeweging. Hardloopvermogen kun je niet rechtstreeks meten.
De algoritmes in sporthorloges en in schoensensoren proberen het hardloopvermogen te schatten op basis van onder andere contacttijd met de grond, verticale oscillatie, paslengte en nog meer loopdynamica.
Hardloopvermogen wordt vooral gebruikt door triatleten (zwemmen, fietsen en hardlopen) omdat zij op de fiets al gewend zijn om op wattages te sturen.
Hardlopers gebruiken traditioneel tempo via hun GPS-horloge of hartslag om de intensiteit van hun training te bepalen. Maar vermogen krijgt steeds meer fans in het peloton. Daarom geven we in de RunMotion Coach-app, naast richtlijnen voor tempo of hartslag, ook doelwaarden voor vermogen om trainingen uit te voeren (alleen als je aangeeft dat je dit hulpmiddel hebt).
Hoe moet je vermogensmetingen interpreteren?
Op vlakke stukken volgen de vermogenscurve en de snelheidscurve meestal dezelfde trend. Er zijn bijna geen verschillen, behalve bijvoorbeeld in het bos of in steden met hoge gebouwen, waar GPS soms minder nauwkeurig is. Dan kan vermogen net een voordeel geven voor je pacing en trainingsanalyse.
De beperkingen van een vermogensmeter bij trailrunning
Bij trailrunning, zodra de hellingen echt stevig worden, kun je vermogen niet meer één op één vergelijken met wat je op vlak terrein ziet, omdat je efficiëntie anders is. Boven ongeveer 5% stijging of daling geldt, als je een constante inspanning levert, zou je theoretisch een constant vermogen verwachten. In de praktijk is dat vaak niet zo.
Bergop neemt ook de contacttijd met de grond toe en zijn de versnellingen van je voet kleiner, wat de nauwkeurigheid van de schatting kan verminderen. Ga je wandelen, dan kan het vermogen met een voetsensor zelfs naar nul zakken.
De beperkingen van vermogen als je van sensor wisselt
Als je van horloge of sensor verandert, kan het weergegeven vermogen ook veranderen, omdat merken en modellen niet op precies dezelfde manier rekenen. In plaats van naar de absolute waarde te staren, is het slimmer om je vermogen over meerdere weken te vergelijken om te zien of je vooruitgaat. Dat probleem heb je veel minder bij tempo op een GPS-horloge.
Zelf heb ik, toen ik aan het MIT werkte, verschillende types vermogensmeters en tools voor loopanalyse getest. Het is interessant om data te plakken op je gevoel, maar je moet altijd kritisch blijven op dit soort meetinstrumenten. Zo kon ik goed zien wanneer het juist heel goed werkt (zoals in dit artikel beschreven) en wanneer het lastiger wordt.
Conclusie, hardloopvermogen is geen wonderindicator, maar als het voor jou logischer voelt dan tempo, bijvoorbeeld omdat je gewend bent om te fietsen, gebruik het dan vooral!
