Naar de inhoud
Training

Zijsteek bij hardlopen, zo voorkom en verhelp je ’m

Hardloper met zijsteek tijdens training; tips om zijsteek bij hardlopen te voorkomen en verhelpen.

Elke loper heeft al eens een zijsteek gehad tijdens een training of wedstrijd. Om een zijsteek te voorkomen, geef je je maaltijd de tijd om te zakken, drink je niet te veel vlak voor je vertrekt en start je rustig. Dit zegt de wetenschap over de oorzaken, en zo laat je hem verdwijnen als hij toch opduikt.

Het korte antwoord

  • Een zijsteek is een tijdelijke buikpijn bij inspanning, heel gewoon bij lopers, vooral bij jongere lopers.
  • De sterkste hypothese vandaag: een irritatie van het vlies dat de buikwand bekleedt (het pariëtale buikvlies).
  • Een recente maaltijd, grote hoeveelheden vocht en heel zoete of zure dranken vlak voor de inspanning verhogen het risico.
  • Om hem te laten verdwijnen: vertraag, adem diep, druk op de pijnlijke plek of buig licht voorover.
Inhoud
  1. Wat is een zijsteek?
  2. Waar komt een zijsteek vandaan?
  3. Hoe laat je een zijsteek verdwijnen?
  4. Hoe voorkom je een zijsteek?
  5. Let op andere pijn
  6. FAQ: zijsteek bij hardlopen
  7. Het belangrijkste om zonder zijsteek te lopen

Wat is een zijsteek?

Onderzoekers noemen het ‘inspanningsgerelateerde voorbijgaande buikpijn’. Het is een plaatselijke pijn, vaak aan de zijkant van de buik, net onder de ribben, rechts of links. Ze kan scherp en stekend zijn, of doffer, zoals een kramp. Ze komt bijzonder vaak voor bij hardlopen en paardrijden, twee activiteiten waarbij de romp herhaaldelijk door elkaar wordt geschud: een referentieoverzicht geeft aan dat een groot deel van de lopers er in het afgelopen jaar last van had (Morton en Callister, 2015).

Soms gaat ze samen met pijn in de punt van de schouder, aan dezelfde kant. Dat is niet per se verontrustend: deze ‘uitstralende’ pijn wordt beschreven bij een deel van de lopers met een zijsteek (Morton en Callister, 2000).

Waar komt een zijsteek vandaan?

Lang verklaarde men de zijsteek met een ‘blokkering’ van het middenrif of met een toestroom van bloed naar lever en milt. Die verklaringen zijn oud en worden weinig door gegevens gesteund. Zo komt een zijsteek ook voor bij sporten die de ademhaling weinig belasten, en kan hij links net zo goed als rechts optreden.

De sterkste hypothese vandaag is een irritatie van het pariëtale buikvlies, het vlies dat de binnenkant van de buikwand bekleedt. Het schudden tijdens het lopen en een volle of met vocht gevulde maag zouden langs dat gevoelige vlies wrijven (Morton en Callister, 2015). Die piste verklaart goed waarom de pijn zo plaatselijk is en naar de schouder kan uitstralen. Ze is niet definitief bewezen, maar sluit het best aan bij de waarnemingen.

Een zijsteek duikt in verschillende situaties op: bij beginners, bij een herstart na een pauze, of na een voedingsfout. Ikzelf krijg er regelmatig een als ik na mijn jaarlijkse pauze van 2 tot 3 weken weer begin met lopen. En soms in afdalingen op trail, waar het flink schudt. Het goede nieuws: hij wordt minder frequent met de leeftijd (Morton en Callister, 2002).

Hoe laat je een zijsteek verdwijnen?

Er bestaat geen techniek die door strenge studies is bewezen, maar verschillende handelingen helpen veel lopers. Vertraag eerst: beter een paar seconden verliezen en daarna weer op tempo vertrekken. Is de pijn te hevig, wandel of stop dan.

Druk stevig met je vingers op de pijnlijke plek en adem tegelijk diep uit. Je kunt ook licht voorover buigen of je buikspieren aanspannen om het schudden te beperken. Een trage buikademhaling helpt vaak om te ontspannen: laat je buik bol worden bij het inademen en trek hem in bij het uitademen. Sommige lopers knijpen in een steentje of in hun duimen: er is geen bewijs dat het werkt, maar als het je ontspant, waarom niet.

Hoe voorkom je een zijsteek?

Let op wat je eet en drinkt voor het lopen

Geef je lichaam de tijd om te verteren: neem je laatste echte maaltijd idealiter 2 tot 3 uur voor je gaat lopen. Loop je vroeg in het weekend, neem dan iets lichts dat je goed verdraagt. Vermijd vooral grote hoeveelheden drinken vlak voor je vertrekt. Ook het soort drank telt: in een studie veroorzaakten geconcentreerde, zure dranken zoals aangelengd vruchtensap meer zijsteken dan water (Morton et al., 2004). Drink tijdens de inspanning liever kleine slokjes. Voor lange wedstrijden helpt ons artikel over eten tijdens een marathon je om te testen wat bij je past.

Rustig starten en opbouwen

Start langzaam en verhoog je tempo geleidelijk: een goede warming-up bereidt je lichaam ook voor op het schudden. Een paar armbewegingen om je borstkas te openen voor je vertrekt, kunnen je helpen ontspannen.

Ben je beginner, volg dan een aangepast schema, eventueel met afwisseling van wandelen en lopen. Onze gids om te beginnen met hardlopen geeft je de basis. Met regelmaat worden zijsteken meestal zeldzamer. Wil je stap voor stap begeleid worden? Probeer RunMotion Coach 7 dagen gratis.

Let op andere pijn

Verwar een zijsteek niet met pijn op de borst, een ongewoon gevoel in de borstkas, abnormale kortademigheid of onwel worden. Zit de pijn in de borst, straalt ze uit naar de arm of de kaak, of gaat ze in rust niet weg, stop dan en vraag meteen medisch advies. En een zijsteek die bij elke training terugkomt ondanks deze tips, bespreek je best met een zorgprofessional.

FAQ: zijsteek bij hardlopen

Waarom heb ik een zijsteek rechts?

Een zijsteek kan zowel rechts als links optreden. De sterkste hypothese is een irritatie van het vlies dat de buik bekleedt, niet een probleem met de lever.

Hoe lang voor het lopen moet je eten?

Idealiter 2 tot 3 uur voor een echte maaltijd. Vlak voor het lopen kies je beter een klein, licht tussendoortje en drink je geen grote hoeveelheden.

Verdwijnt een zijsteek door te trainen?

Hij wordt vaak zeldzamer met regelmaat en komt minder voor met de leeftijd. Na een pauze kan hij wel terugkomen.

Kan een zijsteek ernstig zijn?

Meestal niet. Maar pijn in de borst, onwel worden of pijn die in rust aanhoudt, moet je snel laten onderzoeken.

Het belangrijkste om zonder zijsteek te lopen

Eet licht en op tijd, drink niet veel vlak voor je vertrekt en start rustig: die drie reflexen volstaan vaak om zijsteken zeldzamer te maken. En als hij toch komt: vertraag, adem en druk op de plek. Ontdek ook onze tips om hardloopblessures te voorkomen. Wil je een geleidelijk schema op jouw niveau? Test RunMotion Coach.

Bijgewerkt op 30 oktober 2026.

Bronnen: Morton en Callister, Sports Med, 2015 · Morton en Callister, Med Sci Sports Exerc, 2000 · Morton en Callister, Med Sci Sports Exerc, 2002 · Morton et al., Int J Sport Nutr Exerc Metab, 2004.

Romain Adam
Romain Adam

Marathonloper (2:32) en twee keer UTMB-finisher (27 uur): Romain deelt zijn ervaring om lopers van elk niveau verder te helpen en door te geven wat hardlopen hem heeft gebracht.

Bereid je volgende wedstrijd voor met een persoonlijk trainingsschema

1,2 miljoen begeleide lopers 88% halen hun doel

Start je gratis proefperiode
  • Download RunMotion Coach in de App Store
  • Download RunMotion Coach op Google Play
Start je gratis proefperiode

7 dagen gratis, zonder verplichting