Het woord “mile” komt van het Latijnse “mille”, een verwijzing naar de afstand die Romeinse soldaten aflegden in 2000 passen. De mijl wordt als meeteenheid gebruikt in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten en is, volgens het internationale akkoord van 1e juli 1959, exact 1609,344 meter.
De mijl kreeg zijn legendarische status aan het einde van de 19e eeuw, toen hardloopwedstrijden uitgroeiden tot een van de populairste sporten in Engeland, met onder meer de Engelsman Walter George als eerste echte mijlster. Sindsdien hebben grootheden als de Fin Paavo Nurmi, de Australiër Herb Elliott, de Brit Sebastian Coe en de Marokkaan Hicham El Guerrouj deze iconische afstand alleen maar mythischer gemaakt. Toch is het de Brit Roger Bannister die de geschiedenis van de mijl voor altijd heeft veranderd.
Tussen 1942 en 1945 scherpten de Zweden Hägg en Anderson om beurten het wereldrecord op de mijl aan, van 4’06’’6 naar 4’01’’4. Begin jaren 50 bijten de beste milers zich stuk op dat record. Zo erg zelfs dat veel kenners denken dat de fysiologische grens van de mens bereikt is en dat we nooit iemand de mijl onder de 4 minuten zullen zien lopen.
De prestatie van Roger Bannister
Op 6 mei 1954 worden al die zekerheden in één klap verbrijzeld. De jonge geneeskundestudent Roger Bannister gaat de waanzinnige uitdaging aan. Bijna 3000 toeschouwers staan langs de baan in Oxford om de Britse loper vooruit te schreeuwen. Bannister twijfelt nog even, de harde wind kan zijn plan dwarsbomen. Dan klaart het op, te zien aan de vlag bovenop de Oxford-toren, de poging kan doorgaan. Perfect geholpen door zijn twee hazen, Chris Chataway en Chris Brasher, passeert hij in 1’58 op de half-mile en in 3’01 met nog één ronde te gaan. In de laatste ronde zet Bannister aan en versnelt hij.
Om de spanning maximaal te houden, kondigt speaker Norris McWhirter de tijd zo aan: “Dames en heren, hier is de uitslag van onderdeel 9, de Mile: eerste, nummer 41, R. G. Bannister, Amateur Athletic Association en oud-student van Exeter en Merton Colleges, Oxford, in een tijd die een nieuw meeting- en baanrecord is en die, onder voorbehoud van ratificatie, een nieuw record wordt voor Engeland, het Verenigd Koninkrijk, Europa, het Britse Rijk en de wereld. De tijd was drie…”
Nog voor de aankondiging af is, barst het stadion uit elkaar. De prestatie is zó groot dat er zelfs een schorsing van de zitting plaatsvindt in het Britse Lagerhuis. Met 3:59.6 heeft het Britse Rijk een nieuwe held, nog geen jaar na de eerste beklimming van de Mount Everest door Edmund Hillary en Tensing Norgay. Anderhalve maand later voegt de Australiër John Landy zich bij Bannister als een van de eerste lopers ooit onder de 4 minuten op de mijl.
De wedergeboorte van de mijl
In 2018 zijn er in de geschiedenis net geen 1500 milers die onder de 4 minuten hebben gelopen. Dat verklaart ook waarom Roger Bannister ooit zei: « Het is ongelooflijk dat er meer mensen de Everest hebben beklommen dan de mijl onder de 4 minuten hebben gelopen. »
Ook al kan de mijl niet concurreren met de 1500 meter, de olympische discipline in de atletiek, toch beleeft de mijl de laatste jaren een duidelijke comeback in landen uit het voormalige Britse Rijk. Zo waren er op 20 april 2017, van de 1440 lopers die ooit onder de 4 minuten liepen, 492 Amerikanen, 201 Britten en 143 Kenianen. Het eerste niet-Engelstalige land staat op plek 9 met Duitsland, 35 milers, en Frankrijk staat 11e met 29 milers.
In de Verenigde Staten vervangt de mijl de 1500 meter tijdens het indoorseizoen. Daarom duiken veel Amerikanen, vaak universiteitslopers, onder die beroemde en mythische grens van 4 minuten. De mijl is zonder twijfel het meest gevolgde nummer tijdens universitaire indoorwedstrijden, pure spanning en topprestaties op de baan.
Guillaume Adam, 29e Franse miler onder de 4 minuten
Guillaume Adam, de 29e Franse miler onder de 4 minuten (3:58.38), merkte dat tijdens universitaire indoorwedstrijden in Boston: « Ik heb een paar mijlen kunnen bekijken en er zelf gelopen in Boston, en elke keer als de atleten op schema liggen voor onder de 4 minuten, gaat het publiek compleet los. Het is een nummer dat heel makkelijk te volgen is, 4 minuten op de mijl is 30 seconden per ronde indoor. Als lopers in 3’00 doorkomen bij 1209 meter, dan voelt iedereen dat die 4 minuten dichtbij zijn en krijg je alle energie van de tribunes om het te halen. Uiteindelijk geeft dat extra suspense, naast de vraag wie de race wint, wie gaat er onder die mythische 4-minutengrens? »
4 minuten op de mijl komt volgens kenners overeen met 3’42’’2 op 1500 meter. Dat vraagt een enorme trainingsbelasting, sterke snelheid-uithouding en is voor duizenden hardlopers een echte mijlpaal in prestaties. Voor Europeanen zit de moeilijkheid vooral in het kleine aantal kansen om een mijl te lopen, hooguit 1 of 2 keer per zomerseizoen.
En als de toekomst van de mijl bij het running ligt?
De mijl is bezig de stadions uit te breken. Er worden namelijk steeds meer wegwedstrijden over de mijl georganiseerd. Denk aan de City Games in het Verenigd Koninkrijk, waar Usain Bolt ooit een 150 meter in een rechte lijn door de straten van Manchester liep, straatraces zijn spectaculair. Het publiek staat dicht op de atleten en krijgt een gratis show, net als langs de wegen van de Tour de France. In de Verenigde Staten is een mijlcircuit ontstaan, Bring Back the Mile, met voorlopig 8 wedstrijden op de kalender. Ook Rome haakte aan, Florian Carvalho won er onder meer de race in 2016.
De wegmijl is ook razend populair in Engeland, in mei 2016 liepen meer dan 5000 lopers de Westminster Mile in Londen. De mijl is bovendien een afstand die voor bijna iedereen haalbaar is, voor regelmatige hardlopers én gelegenheidslopers. Wat als de wegmijl ooit net zo populair wordt als de marathon?
De zeer exclusieve club van wereldrecordhouders op de mijl. Met onder meer Michel Jazy (3:53.6 – 1965), de enige Fransman die, naast Jules Ladoumègue (4:09.2 – 1931), ooit dit prestigieuze record in handen had
NB: In tegenstelling tot een hardnekkige overtuiging kwamen er na Bannisters geslaagde poging niet plotseling tientallen of honderden lopers onder de 4 minuten. In werkelijkheid zijn het er 2 in 1954, 3 in 1955, 5 in 1956, 7 in 1957, 4 in 1958, 1 in 1959, 4 in 1960 en 0 in 1961 die voor het eerst onder de 4 minuten lopen. Michel Jazy is in 1962 de eerste Fransman met 3’59’’8.
De lijst met alle lopers onder de 4 minuten vind je hier.
De lijst met alle prestaties onder de 4 minuten vind je hier.
Een afstand omrekenen van miles naar kilometers
Wil je een afstand omrekenen van miles naar kilometers, of andersom? De berekening is simpel:
Kilometers × 0.621371 = Mijl
Miles × 1.60934 = Kilometers
Om kilometers naar miles om te rekenen, vermenigvuldig je het aantal kilometers met 0,621371. Van miles naar kilometers ga je door het aantal miles met 1,60934 te vermenigvuldigen.
De lijst van 29 Franse milers onder de 4 minuten op de mijl, met het jaar van hun eerste prestatie
| Michel Jazy | 1962 |
| Michel Bernard | 1963 |
| Jean Wadoux | 1965 |
| Gérard Vervoot | 1965 |
| Christian Nicolau | 1965 |
| Jacky Boxberger | 1971 |
| José Marajo | 1978 |
| Francis Gonzalez | 1978 |
| Alexandre Gonzalez | 1981 |
| Pascal Thiébaut | 1984 |
| Cyrille Laventure | 1985 |
| Dominique Bouchard | 1987 |
| Bruno Levant | 1987 |
| Rémy Geoffroy | 1987 |
| Philippe Collard | 1987 |
| Hervé Phélippeau | 1989 |
| Eric Dubus | 1990 |
| Mickaël Damian | 1994 |
| Ismaïl Sghyr | 1995 |
| Samir Benfarès | 1995 |
| Nadir Bosch | 1997 |
| Saïd Chébili | 1997 |
| Brahim Lahlafi | 2000 |
| Driss Maazouzi | 2000 |
| Bouabdellah Tahri | 2002 |
| Mehdi Baala | 2009 |
| Jamale Aarrass | 2012 |
| Anass Zouhry | 2016 |
| Guillaume Adam | 2017 |